Wszystko dla Ojczyzny
nic dla mnie...
Piotr Wysocki
bohater szczepu
most
twierdza
komenda szczepu
zdjęcia
wiedza harcerska
forum
znajomi
kontakt
pamiętnik
Copyright © 2002-2006
a2t
|
|
|
|
|
Andrzej Małkowski
(31.X.1888-17.I.1919)
|
|
|
| |
|
Andrzej Juliusz Małkowski urodził się w Trębkach koło Kutna w rodzinie ziemiańskiej.
Uczęszczał do szkół w Warszawie, Tarnowie i Krakowie, gdzie założył organizację abstynencką
"Młodzież". Świadectwo dojrzełości otrzymał w 1906 roku w VI Szkole Realnej we Lwowie.
Dwa lata później rozpoczął studia na Politechnice Lwowskiej na Wydziale Budowy Maszyn,
ale już po jednym roku przeniósł się na Uniwersytet Jana Kazimierza. Nigdy go nie ukończył, ponieważ
chodził tylko na interesujące go wykłady i opanowując znakomicie pewne dziedziny wiedzy, nie przykładał
się zbytnio do formalnego zaliczania semestrów i lat studiów.
Należał do organizacji młodzieżowych: "Eleusis", "Zarzewia" i "Sokoła". W styczniu 1910 roku
spóźnił się na ćwiczenia w "Sokole". Ponieważ były to tajne spotkania i obowiązywał na
nich rygor wojskowy, Mieczysław Neugebauer zlecił mu za karę przetłumaczenie angielskojęzycznej książki
o wychowaniu młodzieży. Małkowski obojętnie ustosunkował się do przydzielonego mu zadania. Spojrzał na okładkę
i przejrzał pobieżnie kilka fragmentów. Nazwisko autora - generała Roberta Baden-Powella nic mu nie mówiło, więc
książka wylądowała na półce. Za lekturę zabrał się dopiero, gdy sąd wybrany przez kurs
instruktorski 15 marca 1910 roku nakazał mu przetłumaczenie dzieła na 15 kwietnia tego roku. Miał
się przez to zrehabilitować za zlekceważenie obowiązków.
"Scouting For Boys" wywołał na nim olbrzymie wrażenie. Nie mógł oderwać się od czytania
i szybko zrozumiał, że jest to wspaniała metoda wychowania młodzieży, która będzie mogła
w przyszłości walczyć o niepodległość kraju. Na podstawie książki Baden-Powella przygotował
metodę odpowiednią dla młodzieży polskiej. Zaczął ją rozpowszechniać i upopularniać.
Niespełna rok później, na wiosnę 1911 roku zorganizował pierwszy kurs instruktorów skautowych,
gdzie tłumaczył kolejne rozdziały przygotowanego przez niego podręcznika do skautingu.
Wraz z zakończeniem kursu, 21. maja 1911 roku we Lwowie powstała Komenda Skautowa, w której wszedł
skład. Następnego dnia wydał rozkaz powołujący do życia pierwsze polskie drużyny skautowe.
W lipcu 1911 roku zakończył wydawanie swojej książki "Skauting jako system wychowania młodzieży",
która spotkała się z entuzjastycznym przyjęciem we wszystkich trzech zaborach. W październiku tego roku
rozpoczął wydawanie "Skauta", dwutygodnika, który w krótkim czasie zyskał ogromną popularność. W marcu
1912 roku wyjechał w celu zebrania materiałów na nową książkę do Londynu, gdzie spotkał się z generałem
Robertem Baden-Powellem. Po powrocie do kraju został odsunięty od pracy w "Skaucie" i Naczelnej Komendzie
Skautowej. Zajmował się popularyzacją skautingu w wielu rejonach kraju.
W czerwcu 1913 roku przeniósł się do Zakopanego. 19 czerwca tego roku wziął tam ślub z Olgą Drahonowską.
Oboje rozwijali na Podhalu działalność harcerską, gdzie stworzyli niezależny ośrodek harcerski.
Nie długo po ślubie zorganizował wyjazd reprezentacji ze wszystkich trzech zaborów na
III Wszechbrytyjski Zlot Skautów w Anglii. 52-osobowa grupa ustawiła obóz, nad którym
powiewała biało-czerwona flaga, a na którego bramie widniał powodujący protesty przedstawicielstw państw
zaborczych napis "Poland" - nazwa państwa, którego od ponad stu lat nie było
na mapach Europy. Do Baden-Powella otrzymał wtedy bardzo prestiżowe oznaczenie - skautowy medal "Za zasługi".
Po powrocie do Zakopanego pracował jako nauczyciel gimnastyki i języka angielskiego, a jednocześnie
wspólnie z Olgą kierował pracą harcerską w całej gminie. Stan drużyny skautów doszedł do 240 chłopców
(jednym z plutonowych był "Złoty Skaut" Adaś, syn Stefana Żeromskiego). Drużyna żeńska liczyła 180 dziewcząt.
Małkowski, poza prowadzeniem drużyny i przygotowywaniem jej do obozu letniego, zajął się takżem napisaniem
relacji ze zlotu w Birmingham, które okazało się ostatecznie sporą książką "Jak skauci pracują".
Wraz z wybuchem I Wojny Światowej w 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Wziął udział w pierwszych
walkach, ale zdecydował się wystąpić z Legionów, gdy te stały się zależne od Austrii i gdy nakazano mu złożyć
przysięgę wierności cesarzowi. Brał udział w próbach utworzenia niepodległej Rzeczpospolitej Podhalańskiej,
które się jednak nie powiodły. Musiał opuścić Zakopane i emigrował do Anglii a później do Stanów Zjednoczonych.
W Ameryce zakładał polskie drużyny skautowe. Od września 1915 do września 1916 pełnił funkcję skautmistrza
w Związku Sokołów Polskich. Z brakiem poparcia władz związku spotkał się jego pomysł utworzenia Legionu Polskiego.
Przeniósł się do Kanady i wstąpił tam do wojska w grudniu 1916 roku. Od stycznia do kwietnia 1917 roku wraz
z grupą "Sokołów" uczęszczał do Wojskowej Szkoły Piechoty. Jako żołnierz wyruszył na front francuski.
W listopadzie 1918 roku został przeniesiony do armii generała Józefa Hallera.
W styczniu 1919 roku wyruszył z Marsylii z misją wojskową do polskich oddziałów do Odessy. Francuski okręt "Chaouia",
którym płynął, wpadł w nocy z 16 na 17 stycznia na minę w Cieśninie Mesyńskiej (między Sycylią a półwyspem
Apenińskim). Andrzej Małkowski żył 31 lat.
powrót
|
|
|
|
